Wijnland Portugal, State of the Union, 5 mei 2018


door Kris en Bert Jeuris, 05 mei 2018

Onderstaande tekst is een uittreksel uit het voorwoord van onze Pocketgids over wijnland Portugal. Die rolde net van de pers. Je kunt een exemplaar aanvragen door je adresgegevens in te vullen op de registratiepagina van onze website (of stuur ons een mail als we je gegevens al hebben).

We volgen nu bijna 20 jaar van nabij het reilen en zeilen in wijnland Portugal. Tijd voor een ‘State of the Union’.
We zien vandaag in Portugal een boeiende mix van modernere en traditionele wijnen. In de kwaliteitswijnen valt steevast een frisheid op die enkel door het Atlantische klimaat mogelijk gemaakt wordt. Dat geeft de wijnen een gastronomische meerwaarde die steeds meer wijnliefhebbers kan bekoren.

De exportcijfers van wijn vertellen alvast dat het Portugal voor de wind gaat. Ze stegen de voorbije 10 jaar in waarde van 600.000.000 EUR naar net geen 800.000.000 EUR. Ze bewijzen dat Portugal ondanks z’n al bij al bescheiden productievolumes toch een plaats op de kaart weet op te eisen. 
De belangrijkste verklaring voor het succes is volgens ons het uitgesproken eigen karakter dat de wijnen kunnen voorleggen. Die eigenheid maakt het moeilijk om op de wijnmarkt een dominante positie te veroveren, maar is wel ideaal voor een rol als gewaardeerde niche-speler. De meerwaardezoekers onder de wijnliefhebbers waarderen de authenticiteit en het originele karakter van de wijnen. Ze proeven uit Portugal wijnen die kwalitatief niet onder doen voor wat de andere traditionele wijnlanden te bieden hebben, maar die wel duidelijk hun eigen smaak hebben.

Om tot die eigenheid te komen, kunnen de Portugese wijnmakers verschillende troeven uitspelen, het bijzondere klimaat en grote arsenaal aan inheemse druivenrassen op kop.  Het ruwe, eerder onherbergzame landschap dwingt hen op de meeste plaatsen bovendien tot een kleinschalige aanpak en dat bevordert het kwaliteitsstreven. Tot slot deed de voorbije decennia de moderniteit haar intrede, weliswaar met enige vertraging ten opzichte van andere landen, maar er werd een mooi evenwicht gevonden met gebruiken van weleer.

Portugal in cijfers:
I. aanplant

De totale aanplant van wijnstokken in Portugal daalde de voorbije 30 jaar drastisch, maar nu handhaven de Portugezen zich op een plaats net buiten de top 10 wereldwijd. Vandaag tellen we zo’n 200.000ha wijngaard, gemiddeld over de voorbije jaren bekeken goed voor zo’n 6 miljoen hl.
Ter vergelijking: buurland Spanje herbergt meer dan 900.000ha, goed voor 40 miljoen hl en Frankrijk telt minder dan 800.000ha maar produceert wel bijna 50 miljoen hl.

Per regio komt dit neer op:
Douro 42.600ha (22,5%) goed voor 800.000hl porto en 400.000hl niet-versterkte wijn
Alentejo 23.300ha (12,3%) goed voor 1.100.000hl wijn
Vinho Verde 21.000ha (11%) goed voor 700.000hl wijn
Lisboa 19.000ha (10%) goed voor 990.000hl wijn
Dão 14.600ha (7,7%) goed voor 300.000hl wijn
Bairrada 4.000ha (5,5%) goed voor 200.000hl wijn
Península de Setúbal 7.200ha (3,8%) goed voor 460.000hl wijn
Madeira 500ha good voor 38.000hl versterkte wijn en een klein gedeelte niet-versterkte wijn
Ter vergelijking: in Bourgogne staan 27.188ha aangeplant, goed voor 1.400.000hl en in Bordeaux vinden we 120.000ha, goed voor 6.000.000hl.

 

II. de export van Portugese wijn
Opvallend gegeven: de export van Portugese wijn steeg met 50% tussen 2000 en nu.
In waarde:
+ 770 miljoen EUR wereldwijd
+ 400 miljoen EUR binnen de EU
+ 47 miljoen EUR naar België

in volume:
+ 2,8 miljoen hl
+ 1,4 miljoen hl binnen de EU. Porto vertegenwoordigt daarvan 42% (60% van de waarde).
+ 148.000 hl naar België

België is met 148.000 hl goed voor 5,3% van het geëxporteerde volume Portugese wijn.
En met 47,5 miljoen EUR goed voor 6,5% in waarde.

 

III. De druivenrassen, een ongeziene diversiteit
Portugal beschikt over heel wat troeven voor het maken van originele wijnen en het arsenaal aan inheemse druivenrassen is misschien wel de belangrijkste. In totaal werd de aanwezigheid van meer dan 200 verschillende druivenrassen in Portugal opgetekend. We geven hier een klassement van de met aangeplante rassen.

Als je ziet dat rassen die slechts 1% van de totale aanplant vertegenwoordigen toch de top 10 halen, dan is het niet moeilijk om je voor te stellen hoe geschakeerd het landschap wel is. In de Douro alleen zijn 80 rassen erkend door de appellatie.

Blauwe rassen:

naam ha % meest voorkomend in
Aragonez oftewel Tinta Roriz 18.133  9%  Douro, Alentejo 
Touriga Franca  15.407  8%  Douro
Casteão oftewel Periquita  13.172  7%  Lisboa, Setubal 
Touriga Nacionlal 12.394 6%  Dão, Douro, Bairrada
Trincadeira oftewel Tinta Amarela         10.700 5%  Alentejo, Douro
Baga 7.105  4%  Bairrada 
Syrah  5.849 3%  Alentejo
Alicante Bouschet  5.441  3%  Alentejo 
Tinta Barroca  5.254  3% 
Douro
Vinhão oftewel Sousão 4.264 2% Vinho Verde, Douro
Jaen  2.615 1%   Dão
Rufete oftewel Tinta Pinheira 2.852 1%   Douro

 

Witte rassen:

naam ha % meest voorkomend in
Fernão Pires oftewel Maria Gomes
12.979  6%  Bairrada, Lisboa
Síria oftewel Roupeiro oftewel Códega 
6.649 3%  Alentejo, Douro
Arinto
6.106
3%  Bairrada, Lisboa
Loureiro
5.493
3%  Vinho Verde
Alvarinho
3.261
2%  Vinho Verde
Malvasia Fina
3.037 2%  Douro  
Malvasia Rei
2.612
1%  Douro 
Rabigato
2.211 1%  Douro 
Antão Vaz
1.945 1% 
Alentejo
Trajadura
1.680
1% Vinho Verde
Azal
1.508 1%  Vinho Verde
Bical oftewel Borrado das Moscas
1.093 1%  Bairrada, Dão