Alvaro Castro


Alvaro Castro is Dão.
De Região Demarcada Dão vierde in 2008 zijn 100-jarig bestaan.* Dat maakt de Dão meteen één van de oudste erkende herkomstgebieden in Europa, maar de grote kwaliteit van de wijnen bleef lange tijd een goed bewaard geheim.

Alvaro Castro, eigenaar en wijnmaker van Quinta de Saes en Quinta da Pellada, plaatste zijn wijnen de laatste jaren steeds nadrukkelijker in de context van de ‘verborgen geschiedenis’ van de Dão. Zo gaf hij de appellatie haast in zijn eentje terug een gezicht en verhief tegelijkertijd de kwaliteit van zijn eigen wijnen tot het allerhoogste kwaliteitsniveau.

Met de smaak van enkele historische flessen Dão in zijn achterhoofd, trachtte Alvaro door te dringen tot de essentie van de streek. Hij begreep dat de combinatie van zachte klimaatomstandigheden, granietbodems en hoogwaardige authentieke druivenrassen een ideale basis vormde voor het maken van complexe en verfijnde wijnen.

De eerste commerciële botteling van Quinta da Saes dateert ondertussen uit 1989 en verkeert trouwens nog in opperbeste vorm. Alvaro Castro is vandaag alweer meer dan 20 oogstjaren verder en is uitgegroeid tot een wijnmaker die zelfs door zijn collega’s beschouwd wordt als dé norm voor de appellatie.

* de moderne DOC of Denominacão de Origem Controlada, die overeenkomt met de andere appellatiesystemen die binnen Europa bestaan, dateert van veel later (1990 om precies te zijn), maar in de wetgeving uit 1908 werd reeds de kern voor de huidige DOC gevat.
In de voetsporen van de traditie

Alvaro Castro begon zijn carrière in de wijn binnen de structuur van de plaatselijke coöperatieve. Gedurende jaren waren de beste wijnen van de Dão immers afkomstig van de coöperatieven omdat zelfs de eigenaars van de interessantste wijngaarden verkozen hun druiven te verkopen eerder dan hun eigen wijn te commercialiseren.Maar toen het voor Alvaro duidelijk werd dat er in de jaren 1980 een kentering kwam in de kwaliteit van de aangevoerde druiven, besloot hij in 1989 de productie volledig in eigen handen te nemen.

Dat was meteen het begin van een nieuwe pagina in de geschiedenis van de streek. Een aantal andere projecten volgde snel. In 1990 startte Quinta dos Roques, en korte tijd later ook Quinta de Carvalhais. Meer recent kwamen er nieuwe projecten als Vinha Paz, Quinta de Lemos, Quinta das Marias en nog heel wat andere. Toch is het opvallend dat de dynamiek die de jongste jaren die andere Portugese regio, de Douro, voortstuwt, vooralsnog niet lijkt door te dringen tot de Dão. Ook de grote investeringen die de Alentejo, in het zuiden van Portugal, recent overspoelden, zijn in Dão nauwelijks terug te vinden. Zo komen we tot de vreemde vaststelling dat de streek die met voorsprong de grootste traditie kan voorleggen en die mogelijk de beste omstandigheden heeft om wijn te maken in Portugal, vandaag ver achterop hinkt qua populariteit en bekendheid bij het grote publiek. Een eenvoudige verklaring lijkt daarvoor overigens niet te vinden.

Alvaro Castro trekt ondertussen resoluut de kaart van de traditie. Een aantal bottelingen uit de jaren 1960 en 1970 maakten op hem grote indruk en hij ging zich daardoor meer en meer verdiepen in het werk van één man, agronoom Alberto Cardoso de Vilhena. Hij werd in 1958 de directeur van het pas autonoom verklaarde Centro de Estudos Vitivinícolas do Dão in Nelas. Dit centrum werd in 1946 opgericht door de Portugese overheid met de doelstelling om een grondige studie te maken van de gebruikte druivenrassen en de meest aangewezen teeltwijze.

Het centrum beschikte daartoe over een rijk arsenaal aan wijngaarden en alle benodigde installaties. Vilhena zou zich hier ontpoppen tot een begenadigde wijnmaker en zijn beste flessen getuigen er vandaag nog steeds van. Alvaro Castro onderstreepte dit in december 2008 met een degustatie van oude millésimes die een grote indruk naliet bij de aanwezige journalisten en de jonge generatie wijnmakers. Voor de geïnteresseerden: onderaan deze tekst vindt u het lijstje van de wijnen die geproefd werden.

Wat telkens weer opvalt bij het proeven van die oude wijnen is de enorme elegantie van traditioneel gemaakte Dão en dat is precies hetgeen we jaar na jaar sterker zien terugkomen in Saes en Pellada. Als de Dão haar rechtmatige plaats bij de grote wijnstreken van deze wereld wil opeisen, lijkt dat potentieel van elegantie en complexiteit haar grootste troef.


Waar komt dat potentieel vandaan?

Het klimaat

Een snelle blik op de weerkaarten maakt veel duidelijk. Meteen blijkt dat ongeacht het jaar en de weeromstandigheden die zich dat jaar voordeden, de Dão telkens makkelijk herkenbaar is als de zone met de laagste gemiddelde temperatuur in augustus en september, de maanden die voor de wijnbouw meestal het verschil maken. Nochtans krijgt de Dão niet de directe afkoelende invloed van de Atlantische oceaan zoals in de noordelijke kustgebieden het geval is, maar het klimaat van de Dão wordt bepaald door de hoogte van de wijngaarden en vooral door de strategische ligging van de bergen eromheen.

De meeste percelen liggen op meer dan 400m hoogte en naar het zuidoosten van de streek toe stijgen we zelfs tot boven de 500m. Dat zorgt automatisch voor het milderen van de temperaturen. De omringende bergen vormen dan weer een natuurlijk amfitheater. In het westen temperen de Serra de Buçaco (550m) en de Serra de Caramulo (700m) de oceaaninvloed terwijl in het zuidoosten de Serra da Estrela (2000m) het landschap domineert. In het noorden zorgt een gebergte tot 1000m hoogte voor de natuurlijke grens met de Dourovallei. Het effect van dit amfitheater is dat er nooit extremen opduiken in de temperaturen. Als het bijvoorbeeld in het zuiden van Portugal aanhoudend erg heet kan zijn, zal de warmte in de Dão nooit langer dan enkele dagen aanhouden. De rijping van de druiven gebeurt daardoor zeer gelijkmatig en de nodige zuren blijven behouden.


De bodem

Het plateau van de Dão is samengesteld uit graniet. Dat geeft de mogelijkheid om wijnen te maken met een uitgesproken mineralig karakter.


De druiven

Voor de witte wijnen kan men rekenen op een drietal: Encruzado, Malvasia en Cercial (en in mindere mate ook Bical)

De rode wijnen zijn meestal het resultaat van een blend van 4 druivenrassen: Touriga Nacional, Tinta Roriz, Jaen en Alfrocheiro Preto. Deze streekeigen druivenrassen dragen bij tot het onderscheidende karakter van de Dãowijnen.


De beknopte fiche van de Dão

Oppervlakte: 20.000ha


Totale jaarlijkse productie: 500.000hl waarvan 300.000hl VQPRD
Ligging: zie hieronder op de kaart
Ter vergelijking
Bourgogne: 27.188ha voor 1.400.000hl / Bordeaux: 120.000ha voor 6.000.000hl

Dão

Dão

Deze regio maakt mogelijk de meest elegante en complexe wijnen van Portugal.
De Região Demarcada Dão vierde in 2008 zijn 100-jarig bestaan.* Dat maakt de Dão meteen één van de oudste erkende herkomstgebieden in Europa, maar de grote kwaliteit van de wijnen bleef lange tijd een goed bewaard geheim.
De Dão is immers een vrij... Meer


Andere wijnen van Alvaro Castro producent see all