The Madeira Collection
The Island
Het weelderige, spectaculaire eiland Madeira ligt ver weg in de Atlantische Oceaan, 600 km ten westen van de kust van Marokko.
Het werd ontdekt aan het begin van een Gouden Eeuw van Portugese ontdekkingsreizen in 1419 door Joao Gonçalves Zarco, wiens schepen van koers werden geblazen naar een prachtig, dicht bebost eiland. Ze noemden het 'Madeira' - het Portugees voor hout. Vanwege het subtropische klimaat en de vruchtbare, vulkanische grond was het eiland perfect voor het verbouwen van wijnstokken. En niet lang daarna begon een kenmerkende lokale wijn, ook wel Madeira genoemd, te bloeien.
Discovery Voyage
Het unieke karakter van Madeira-wijn is ook bij toeval ontstaan. Tijdens de 17e en 18e eeuw werd de wijn geëxporteerd op lange zeereizen naar verre Europese koloniën zoals het Caribisch gebied en Amerika. Druivenbrandewijn werd toegevoegd om de gisting te vertragen en de vaten werden opgewarmd in de scheepsruimen, die tijdens de tropen aanzienlijke temperaturen konden bereiken.
Tegen de tijd dat de versterkte wijn zijn bestemming bereikte, waren de smaak en het boeket radicaal veranderd. Eerst waren mensen onzeker, maar toen kregen ze er een voorliefde voor. Het duurde niet lang of vaten gingen de halve wereld over, puur om de smaak te verrijken en te verbeteren. De vraag naar deze speciale vinho do roda (retourwijn) was enorm, en zijn roem verspreidde zich snel.
Heated wine
Nadat de grote zeereizen waren uitgestorven, zochten producenten op Madeira naar een manier om hetzelfde effect efficiënter te creëren. Aanvankelijk stelden ze wijn gewoon bloot aan de zon door grote pakhuizen met glazen daken te bouwen - vandaar vinho do sol (zonwijn). Daarna ontwikkelden ze een meer verfijnde methode om de wijn op te warmen in estufas (kachels). Met behulp van pijpen om warm water te laten circuleren, wordt de wijn zachtjes verwarmd in roestvrijstalen vaten tot temperaturen van 45°C. Dit proces duurt drie maanden en wordt estufagem genoemd.
Voor premium wijnen – canteiro – wordt een andere techniek gebruikt. Hier worden de vaten op houten balken (canteiros genoemd) in de warme dakranden van wijnhutten geplaatst.
De wijn rijpt zachtjes en ontwikkelt zijn unieke karakter gedurende vele jaren.
Welke Madeira kies je?
Madeira wordt gemaakt van een handvol druiven, en die druif bepaalt hoe zoet de wijn is. Staat de druivennaam op het etiket, dan weet je meteen wat er in je glas komt.
| Druif | Stijl | Past bij |
|---|---|---|
| Sercial | Droog | Aperitief, gezouten noten, oesters, tapas |
| Verdelho | Halfdroog | Soep, gerookte ham, harde kazen, gevogelte |
| Bual (Boal) | Halfzoet | Blauwe kaas, foie gras, noten, chocolade |
| Malvasia (Malmsey) | Zoet | Desserts, gebak, pure chocolade, fruitdesserts |
| Tinta Negra | Droog tot zoet | De veelzijdigste druif; de stijl staat dan op het etiket |
Twijfel je? Begin bij een Bual of bij de Madeira Collection. Die liggen in het midden van de schaal en laten zich het makkelijkst combineren.
Goed om te weten
Een geopende fles blijft maanden goed. Dat is het grote verschil met stille wijn. Madeira is door zijn oxidatieve rijping al bestand tegen lucht en warmte, en gaat na het openen nog maandenlang mee als je hem koel en droog bewaart. Een fles hoeft dus niet op één avond leeg.
Schenktemperatuur. Droge stijlen zoals Sercial en Verdelho schenk je koel, rond 10 tot 12 °C, desnoods met een blokje ijs. Zoetere stijlen zoals Bual en Malvasia komen beter tot hun recht rond 14 tot 16 °C.
Leeftijd en zoetheid staan los van elkaar. Vermeldingen als "5 years", "10 years" of "Colheita" (wijn van één oogstjaar) zeggen iets over de rijping, niet over hoe zoet de wijn is. Die twee lees je apart.