Druivenrassen
Portugese druivenrassen: meer dan 250 eigen druiven
Portugal telt meer dan 250 inheemse druivenrassen, en het grootste deel van de wijngaard staat nog altijd vol druiven die je buiten het Iberisch schiereiland nauwelijks tegenkomt. Dat maakt Portugese wijn herkenbaar anders, en soms ook wat onoverzichtelijk. Op deze pagina zie je welke druiven er echt toe doen, waar ze groeien en hoe ze smaken.
Waarom heeft Portugal zoveel eigen druiven?
Portugal bleef lang wat buiten de internationale wijnmode. Waar elders Cabernet Sauvignon en Chardonnay oprukten, bleven Portugese wijnboeren planten wat ze kenden. Vaak stonden tientallen rassen door elkaar in dezelfde wijngaard, en werden ze samen geplukt en vergist. Zo'n field blend vind je vandaag nog in oude wijngaarden in de Douro en de Dão. Wij geloven in die traditie: waarom de oude gemengde wijngaard weer modern is.
Vanaf de jaren tachtig werd er strenger geselecteerd en gingen nieuwe wijngaarden vaker per ras de grond in. Toch bleef Portugal trouw aan zijn eigen druiven. In de lijst van de meest aangeplante rassen vind je maar een handvol buitenlanders: Syrah, Caladoc, Cabernet Sauvignon en Alicante Bouschet, een Franse kruising die in de Alentejo een tweede thuis vond.
Om het overzichtelijk te houden schuift Portugal elf druiven naar voren als boegbeelden. In rood zijn dat Touriga Nacional, Aragonez (Tinta Roriz), Touriga Franca, Trincadeira (Tinta Amarela), Castelão en Baga. In wit gaat het om Alvarinho, Arinto, Fernão Pires (Maria Gomes), Loureiro en Encruzado.
De meest aangeplante druiven in Portugal
Het Instituto da Vinha e do Vinho (IVV) houdt per druif bij hoeveel hectare er staat. Dit zijn de twintig grootste, op een totaal van bijna 170.000 ha.
| # | Druif | Kleur | Hectare | Aandeel | Vooral in |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Aragonez Tinta Roriz, Tempranillo | rood | 16.706 | 10,0% | Douro, Alentejo, Beira Interior, Dão |
| 2 | Touriga Franca | rood | 15.128 | 9,0% | Douro, waar ze bijna een derde van de wijngaard inneemt |
| 3 | Touriga Nacional | rood | 11.528 | 6,9% | Douro, Dão, Alentejo |
| 4 | Fernão Pires Maria Gomes | wit | 10.854 | 6,5% | Tejo, Lisboa, Bairrada |
| 5 | Alicante Bouschet | rood | 8.822 | 5,3% | Alentejo, Lisboa, Tejo |
| 6 | Castelão Periquita | rood | 8.191 | 4,9% | Península de Setúbal, Lisboa, Tejo |
| 7 | Syrah | rood | 6.467 | 3,9% | Alentejo, Lisboa |
| 8 | Arinto Pedernã | wit | 6.288 | 3,8% | Vinho Verde, Alentejo, Lisboa |
| 9 | Loureiro | wit | 6.184 | 3,7% | Vinho Verde |
| 10 | Trincadeira Tinta Amarela | rood | 5.489 | 3,3% | Alentejo, Douro, Tejo |
| 11 | Baga | rood | 4.608 | 2,7% | Bairrada, waar ze bijna de helft van de wijngaard inneemt |
| 12 | Alvarinho Albariño | wit | 3.734 | 2,2% | Vinho Verde, vooral Monção e Melgaço |
| 13 | Vinhão Sousão | rood | 3.689 | 2,2% | Vinho Verde, Douro |
| 14 | Síria Roupeiro, Códega | wit | 3.557 | 2,1% | Beira Interior, Douro, Alentejo |
| 15 | Tinta Barroca | rood | 3.077 | 1,8% | Douro |
| 16 | Caladoc | rood | 2.721 | 1,6% | Lisboa |
| 17 | Malvasia Fina Boal | wit | 2.182 | 1,3% | Douro, Távora-Varosa, Dão |
| 18 | Rabigato | wit | 1.911 | 1,1% | Douro |
| 19 | Viosinho | wit | 1.766 | 1,1% | Douro |
| 20 | Jaen Mencía | rood | 1.747 | 1,0% | Dão, waar ze de meest aangeplante druif is |
Bron: IVV, meest gebruikte druivenrassen op het vasteland, 2025 (Madeira en de Azoren niet inbegrepen). Ongeveer 19% van de wijngaard is beplant met andere rassen.
Wat valt op?
- Rood domineert. De drie grootste druiven zijn blauw, en samen nemen ze een kwart van de wijngaard in.
- De bekendste is niet de grootste. Aragonez, de Spaanse Tempranillo, staat op één. Touriga Franca, de werkpaard-druif van de Douro, staat nog voor de beroemdere Touriga Nacional.
- Fernão Pires is de grootste witte druif, vooral in de Tejo, Lisboa en de Bairrada (waar ze Maria Gomes heet). Alvarinho, de bekendste witte druif, staat pas op de twaalfde plaats.
- Elke streek heeft haar eigen held. Baga neemt bijna de helft van de Bairrada in, Castelão ruim 40% van het schiereiland van Setúbal, Loureiro een kwart van de Vinho Verde.
- Sommige toppers zijn piepklein. Encruzado, de witte parel van de Dão, haalt de lijst niet: er staat zo'n 670 ha van.
Druiven in de kijker
Over deze druiven schreven we een eigen pagina, met wat je moet weten en de wijnen uit ons aanbod.
En Madeira?
Madeira valt buiten de cijfers hierboven, en werkt ook anders. Het merendeel van de madeira wordt gemaakt van Tinta Negra. Daarnaast zijn er vier witte druiven die traditioneel ook een stijl aangeven, van droog naar zoet: Sercial, Verdelho, Boal en Malvasia. Meer daarover lees je op onze pagina over Madeira.
Veelgestelde vragen over Portugese druiven
Hoeveel druivenrassen heeft Portugal?
Volgens het IVV meer dan 250 inheemse rassen. De officiële lijst van druiven die voor wijn mogen worden aangeplant, is nog langer, omdat daar ook buitenlandse rassen op staan.
Wat is de meest aangeplante druif van Portugal?
Aragonez, ook Tinta Roriz genoemd. Met bijna 16.700 ha (2025) staat ze op zo'n tien procent van de wijngaard, vooral in de Douro en de Alentejo.
Zijn Tinta Roriz, Aragonez en Tempranillo dezelfde druif?
Ja. In het noorden heet ze Tinta Roriz, in het zuiden Aragonez, en in Spanje Tempranillo.
Waarom staat er op veel Portugese etiketten geen druif?
Omdat veel Portugese wijn een blend is, soms van tientallen rassen uit één oude wijngaard. De streek en de wijnmaker zeggen dan meer over de smaak dan één druivennaam. Op onze productfiches vind je waar we het weten welke druiven erin zitten.
Aanplant per druif: IVV, castas mais utilizadas 2025 (ivv.gov.pt). Boegbeelddruiven: ViniPortugal. Achtergrond: The Oxford Companion to Wine, via JancisRobinson.com.