Druif in de kijker
Encruzado: de witte parel van de Dão
Encruzado is de witte druif waarmee de Dão zich onderscheidt. Ze groeit bijna nergens anders, en er staat maar zo'n 670 hectare van. Toch geeft ze een van de meest karaktervolle witte wijnen van Portugal: fris en strak, met structuur en een fijne, soms romige textuur.
Encruzado in het kort
| Herkomst | De Dão, in het noorden van Centraal-Portugal |
|---|---|
| Aanplant | Zo'n 670 ha in de Dão (2025), ongeveer 7% van de streek. Daarbuiten vind je haar sporadisch, onder meer op het schiereiland van Setúbal. |
| Smaak | Citrus, peer en witte bloemen, met een strakke, minerale structuur |
| Stijlen | Solo of in een blend met Bical, Cerceal en Malvasia Fina; in inox of (deels) vergist op vat |
| Bekend om | Haar evenwicht: volle body zonder dat de frisheid verloren gaat |
Meer over de andere Portugese druiven lees je in ons overzicht van de Portugese druivenrassen.
Thuis in de Dão
De Dão ligt als een kom tussen granieten bergruggen, die de streek aan drie kanten beschutten tegen de Atlantische Oceaan. De zomers zijn lang en warm, de winters nat. Pijnbossen wisselen er af met kleine wijngaarden op zanderige granietgrond, vaak op een hoogte van een paar honderd meter.
Lang was de Dão vooral bekend om rode wijn. Sinds het begin van deze eeuw zijn de witte wijnen er sterk op vooruitgegaan: fruitiger, maar met behoud van de frisheid die typisch is voor de streek. Encruzado speelt daarin de hoofdrol. Ze is de druif die van een witte Dão een wijn maakt die je onthoudt.
Solo of in gezelschap
Encruzado kan zonder hulp een volledige wijn maken. Ze heeft van nature evenwicht: genoeg body, genoeg zuren, en een structuur die vergisting op vat goed verdraagt. Dat maakt haar voor veel wijnmakers de witte druif bij uitstek om mee te experimenteren.
Toch vind je haar in de Dão vaak in een blend. Bical brengt frisheid en geur, Cerceal extra zuren, Malvasia Fina zachtheid en bloemige tonen. Samen geven ze een witte Dão die vaak gelaagder is dan elke druif apart. Dat sluit aan bij hoe wij naar Portugese wijn kijken: de mooiste wijnen zijn dikwijls die waarin verschillende druiven elkaar aanvullen. Al onze wijnen met Encruzado zijn dan ook blends.
Hoe smaakt Encruzado?
Jong ruik je citrus, rijpe peer, witte bloemen en soms een zweem van hars of dennennaalden, die aan de bossen van de Dão doet denken. In de mond is Encruzado strak en fris, met een stevige kern en een droge, minerale afdronk.
Na vergisting op vat wordt ze voller en romiger, met tonen van hazelnoot en toast, zonder dat ze zwaar wordt. Daarom wordt ze wel eens met witte bourgogne vergeleken. Ook die versies drink je gerust jong: de structuur zit er van bij het begin.
Wat eet je bij Encruzado?
Encruzado vraagt om kost met wat smaak en textuur. Denk aan gebraden kip of parelhoen, kalfsvlees met paddenstoelen, varkenshaasje met salie, of kabeljauw. In Portugal is bacalhau de vanzelfsprekende keuze.
Ook vegetarisch werkt ze goed: een risotto met pompoen of bospaddenstoelen, of gegrilde witloof met een nootjesboter. En wie het oosters wil: kabeljauw met miso-boter is een schot in de roos, zeker bij een Encruzado die op vat rijpte.
Zoek je een wijn bij een bepaald gerecht? Probeer dan onze wijn-bij-gerecht-gids.
Onze wijnen met Encruzado
Encruzado zit bij ons altijd in gezelschap. Bij elke fles staat met welke druiven ze samengaat.
Witte Dão
Buçaco: een legende tussen Dão en Bairrada
Een ander gezicht: palhete
Veelgestelde vragen over Encruzado
Waarom is Encruzado zo zeldzaam?
Er staat maar zo'n 670 hectare van, bijna allemaal in de Dão. Dat is minder dan een vijfde van de aanplant van Alvarinho. Encruzado vond nauwelijks de weg naar andere streken of landen, en blijft zo een echte Dão-specialiteit.
Is Encruzado altijd op hout gerijpt?
Nee. Encruzado verdraagt houtrijping goed en wordt daarom vaak (deels) op vat vergist, maar er bestaan ook frisse versies uit inox. Bij de meeste blends uit de Dão gaat het om een combinatie.
Op welke temperatuur schenk je Encruzado?
Rond 10 tot 12 °C. Te koud verdwijnen de geur en de textuur die de druif zo interessant maken.
Kan je Encruzado laten liggen?
Encruzado staat erom bekend dat ze goed rijpt, en topwijnen kunnen jaren mee. Maar je hoeft niet te wachten: de wijnen in ons aanbod zijn jong al in balans.
Aanplant: IVV, druivenrassen per streek 2025 (ivv.gov.pt). Achtergrond over Encruzado en de Dão: The Oxford Companion to Wine, via JancisRobinson.com.