Druif in de kijker
Touriga Nacional: Portugals bekendste blauwe druif
Touriga Nacional is de druif die je het vaakst tegenkomt als het over Portugese topwijn gaat. Ze is de ruggengraat van de beste porto's, en steeds vaker ook van droge rode wijn met een diepe kleur, stevige tannine en een geur van viooltjes.
Touriga Nacional in het kort
| Herkomst | Waarschijnlijk de Dão |
|---|---|
| Belangrijkste streken | Douro en Dão; intussen in bijna alle Portugese wijnstreken |
| Aanplant | 11.528 ha (2025), de derde meest aangeplante druif van Portugal, na Aragonez en Touriga Franca |
| In de wijngaard | Kleine trossen met kleine bessen, lage en onregelmatige opbrengst |
| Kleur en smaak | Diep van kleur; jong bloemig (viooltjes) met donker fruit en stevige tannine |
| Rol | Basis van porto; droog als solist of in een blend |
| Familie | Ouder van Touriga Franca, de meest aangeplante druif van de Douro |
Meer over de andere Portugese druiven lees je in ons overzicht van de Portugese druivenrassen.
Bijna verdwenen, dan nationale trots
Wie Touriga Nacional plant, kiest niet voor het gemak. De stok groeit krachtig, maar zet slecht vrucht: de bloei loopt vaak mis, de trossen blijven klein en per stok oogst je soms amper een paar honderd gram druiven. Voor een boer die per kilo betaald werd, was dat geen goede zaak. Midden vorige eeuw was de druif daardoor bijna verdwenen.
Dat ze terugkwam, is te danken aan klonenselectie: men zocht de planten uit die net iets meer en regelmatiger droegen, zonder in te leveren op kwaliteit. De nieuwere aanplant brengt daardoor iets meer op en haalt zelfs nog hogere suikergehaltes. Sindsdien is Touriga Nacional uitgegroeid tot een van de meest aangeplante druiven van het land, en trok ze vanuit het noorden naar bijna elke wijnstreek in het zuiden.
Dão of Douro: één druif, twee karakters
In de Dão, waar de druif vandaan komt, groeit ze op graniet en op hoogte. De nachten zijn koel en de rijping verloopt traag, wat de wijnen frisheid en finesse geeft. Toch wordt Touriga Nacional ook daar zelden alleen gebotteld: wijnmakers als Alvaro Castro en António Madeira kiezen liever voor een blend met Alfrocheiro, Jaen of Tinta Roriz, of werken met oude, gemengde wijngaarden.
In de Douro is Touriga Nacional vandaag belangrijker dan in haar thuisregio. Op de warme leisteenhellingen levert ze meer kracht en concentratie, en ze vormt er samen met Touriga Franca de kern van zowel porto als droge rode Douro. Touriga Franca is overigens een nakomeling van Touriga Nacional, maar een heel andere druif: productiever, minder geconcentreerd en met een eigen parfum.
De Douro: steile leisteenhellingen boven de rivier.
Hoe smaakt Touriga Nacional?
Jonge Touriga Nacional herken je aan de neus: viooltjes en andere bloemen, met daaronder donker fruit zoals braam en zwarte bes. In de mond is de wijn diep van kleur en stevig van tannine. In de klassieke stijl, lang geweekt en met veel extractie, vraagt dat om vlees op tafel.
Een nieuwe generatie wijnmakers kiest net voor een zachte extractie. Dan krijg je dezelfde bloemige druif in een lichte, sappige versie, zoals de Primata van Niepoort.
Waarom wij Touriga Nacional liever in een blend drinken
We zijn er zelf meer van overtuigd dat Touriga Nacional op haar best is in gezelschap dan solo. Honderd procent Touriga is vaak te veel van het goede: zoveel kleur, bloemen en tannine vragen om tegenspel. Daarin staan we niet alleen; volgens de Oxford Companion to Wine vinden velen de druif beter in een blend.
Het is bovendien de Portugese traditie. Oude wijngaarden zijn er vaak field blends: tientallen rassen door elkaar geplant en samen geoogst. Dat was gezond boerenverstand. Het ene ras kan beter tegen regen, het andere tegen droogte of tegen een bepaalde ziekte, dus wat het weer ook doet, er is altijd een oogst. In de Douro werd dat systeem pas in de jaren zeventig en tachtig weggerationaliseerd, toen nieuwe wijngaarden per ras werden aangeplant, met een handvol aanbevolen druiven. Vandaag grijpen steeds meer wijnmakers terug naar die gemengde aanplant. Lees er meer over in onze blog.
Wat eet je bij Touriga Nacional?
Door de tannine is Touriga Nacional op haar best bij eiwit en vet. Denk aan lamskoteletjes van de grill, een côte à l'os, wild zoals hert of everzwijn, en stoofpotten die lang op het vuur stonden. De elegantere Dão-wijnen passen ook bij eend, parelhoen of een gerecht met paddenstoelen.
Minder geschikt zijn fijne vis en schaaldieren, waar de tannine metaalachtig gaat smaken, en pikante gerechten, want pikant versterkt het gevoel van tannine en alcohol. Meer ideeën vind je op Welke wijn bij welk gerecht?
Touriga Nacional buiten Portugal
Het succes in Portugal bleef niet onopgemerkt. Touriga Nacional wordt intussen ook aangeplant in Australië, Californië en Zuid-Afrika, waar ze gewaardeerd wordt omdat ze goed tegen hitte kan. Om dezelfde reden liet Bordeaux de druif in 2020 toe, binnen strikte grenzen, als een van de rassen die moeten helpen om de klimaatopwarming op te vangen.
Touriga Nacional in gezelschap: onze blends
Geen enkele wijn hieronder is honderd procent Touriga Nacional. Bij elke fles staat met welke druiven ze samengaat, en waar we het weten in welke verhouding.
Dão: finesse en frisheid
Douro: kracht en concentratie
Andere gezichten: palhete en porto
Veelgestelde vragen over Touriga Nacional
Is Touriga Nacional hetzelfde als Touriga Franca?
Nee. Touriga Franca is een nakomeling van Touriga Nacional en Marufo, en de meest aangeplante druif in de Douro. Ze geeft minder geconcentreerde, maar geurige wijn en draagt regelmatiger dan Touriga Nacional. In veel Douro-wijnen en porto's zitten de twee samen.
Is Touriga Nacional een zware wijn?
Dat hangt af van de streek en de wijnmaker. Uit de Douro, in de klassieke stijl, is ze krachtig en tanninerijk. Uit de Dão is ze slanker en frisser, en sommige jonge wijnmakers maken er zelfs lichte, sappige wijn van.
Moet je Touriga Nacional laten liggen?
De meeste wijnen in ons aanbod zijn gemaakt om binnen enkele jaren te drinken. Topwijnen zoals Quinta do Vale Meão kunnen tien jaar en langer bewaren. Op de productfiche vind je waar mogelijk het drinkvenster.
Welke porto wordt met Touriga Nacional gemaakt?
Bijna elke porto bevat Touriga Nacional, meestal in een blend met Touriga Franca, Tinta Roriz en andere Douro-druiven. Ze geeft de wijn kleur, structuur en bloemige aroma's.
Aanplant: IVV, castas mais utilizadas 2025 (ivv.gov.pt). Herkomst en achtergrond: The Oxford Companion to Wine, via JancisRobinson.com.