Druif in de kijker
Castelão: de rode druif van het zuiden
Castelão was lang de meest aangeplante rode druif van Zuid-Portugal. Ze heeft veel namen, van Periquita tot João de Santarém, en geeft sappige, fruitige rode wijn. Op de juiste plek, dicht bij de oceaan, wordt ze verrassend fijn.
Castelão in het kort
| Herkomst | Portugal. Een natuurlijke kruising van Alfrocheiro en de Spaanse witte druif Cayetana Blanca. |
|---|---|
| Andere namen | Periquita in Setúbal, João de Santarém in de Tejo en het westen van Lisboa, Castelão Francês |
| Belangrijkste streken | Península de Setúbal, waar ze 43 procent van de wijngaarden inneemt, Lisboa, de Tejo en de Alentejo |
| Aanplant | 8.191 ha (2025), nog altijd de zesde druif van Portugal, maar al jaren dalend |
| In de wijngaard | Gemakkelijk en veelzijdig. Op het zand van Palmela geeft ze volle wijn, in koelere kuststreken lichtere en frissere. |
| Smaak | Framboos, rode bes en kers, soms een kruidige of hartige toets, sappig, met soepele tannine |
| Stijlen | Rood, rosé, palhete en zelfs wit, als de druiven meteen geperst worden |
Meer over de andere Portugese druiven lees je in ons overzicht van de Portugese druivenrassen.
Een druif met veel namen
In Setúbal heet Castelão Periquita, naar een wijngaard waar de familie Fonseca de druif in de negentiende eeuw plantte. Periquita werd later ook de naam van hun bekendste wijn. In de Tejo en het westen van Lisboa heet ze João de Santarém, elders Castelão Francês. DNA-onderzoek toonde aan dat ze een natuurlijke kruising is van Alfrocheiro en de Spaanse witte druif Cayetana Blanca.
Van werkpaard tot kustwijn
Castelão groeit makkelijk en draagt veel. Daarom werd ze lang aangeplant voor grote volumes, en dat gaf haar een eenvoudig imago. Sinds 2000 is de aanplant bijna gehalveerd, ten voordele van Touriga Nacional, Syrah en andere druiven. Op het zand van Palmela, op het schiereiland van Setúbal, moet ze nog altijd minstens twee derde van de rode wijn uitmaken. Daar geeft ze volle wijn die met de jaren hartiger en dieper wordt.
Wij zoeken Castelão op een andere plek: dicht bij de Atlantische Oceaan. In de heuvels bij Sintra werkt Vitor Claro met Castelão op een steenworp van de zee. Humus en Marinho maken in Lisboa lichte, sappige Castelão met weinig ingrepen, Casal Figueira een zuivere Castelão op inox. En in de West-Algarve plukt Atlas Land oude stokken op zand en klei, in de wind van de oceaan.
Wat eet je erbij?
Een lichte, frisse Castelão van de kust mag wat koeler op tafel en past bij gegrilde tonijn, kip piri-piri, chouriço of een pasta met tomatensaus. De vollere wijnen uit het zuiden kunnen mee met varkensvlees met venusschelpen, gestoofd rundvlees of een goed gekruide burger.
Onze wijnen met Castelão
Vooral van de Atlantische kust: Lisboa en de West-Algarve. Bij elke fles staat met welke druiven ze gemaakt is.
Lisboa
Algarve
Alentejo
Wit uit de Algarve
Rosé en palhete
Veelgestelde vragen over Castelão
Is Periquita een druif of een wijn?
Allebei. Periquita is de naam van Castelão in Setúbal en ook een bekend wijnmerk van José Maria da Fonseca.
Kan je Castelão laten liggen?
De volle wijnen van Palmela wel: ze worden hartiger en dieper. De lichte, sappige kustwijnen drink je het best jong, binnen twee tot drie jaar.
Op welke temperatuur schenk je Castelão?
Lichte Castelão rond 14 °C, vollere wijnen rond 16 tot 17 °C.
Aanplant: IVV, castas mais utilizadas 2025 (ivv.gov.pt). Achtergrond: The Oxford Companion to Wine, via JancisRobinson.com.